Bursa'da bir gün: camiler, hanlar ve Cumalıkızık

Bursa'nın iskeleleri Mudanya ve Güzelyalı, Marmara Denizi'nin güney kıyısındadır ve şehre yaklaşık 30 km uzaklıktadır. Tarihi merkez ve Cumalıkızık köyü, 2014'te tek bir UNESCO Dünya Mirası alanı olarak listeye girdi. Bu rota çarşı bölgesinde başlar, köyde biter.

İstanbul'dan ulaşım

Marmara'yı iki deniz işletmesi geçer. İDO, İstanbul Yenikapı'dan Mudanya'nın hemen doğusundaki Güzelyalı'ya hızlı feribot işletir. BUDO deniz otobüsleri Eminönü ve Sirkeci'den Mudanya'ya gider. Deniz yolculuğu yaklaşık bir buçuk ile iki saat sürer.

İskelelerden sarı belediye otobüsleri Emek istasyonuna gider. Oradan Bursaray metrosu merkezdeki Şehreküstü'ye ulaşır. Bu bölüm için yaklaşık bir saat ayırın ya da taksi kullanın. Arabayla gelenler, 2016'da açılan Osmangazi Köprüsü ile İzmit Körfezi'ni geçip Gebze'den Bursa'ya uzanan otoyolu kullanabilir.

Sabah: Ulu Cami ve çarşı

Güne Ulu Cami ile başlayın. Caminin yapımını Yıldırım Bayezid emretti. Mimar Ali Neccar yapıyı 1396–1399 yılları arasında inşa etti. On iki ayak, beşerli dört sıra halindeki 20 kubbeyi taşır. Orta kubbe bugün camla örtülüdür ve altında bir şadırvan bulunur. Duvarlarda 41 Osmanlı hattatına ait 192 yazı yer alır.

Kapalıçarşı, caminin hemen yanından başlar. Çarşı, 14. yüzyıl sonunda Yıldırım Bayezid vakfı olarak yapılan bedestenin çevresinde gelişti. Zamanla etrafında hanlar ve dükkân sokakları oluştu. 1855 depreminde hasar gördü, 1958 yangınında neredeyse tamamen yandı. Ardından onarıldı.

Koza Han, Ulu Cami ile Orhan Gazi Camii arasındadır. II. Bayezid hanın yapımını 1490'da emretti, han 1491'de açıldı. İpek ticaretinin merkeziydi ve adını ipek kozasından alır. Avlunun ortasında, sekiz ayak üzerinde sekizgen küçük bir mescit vardır; altında abdest çeşmesi bulunur. Bugün handa ipek dükkânları, kafeler ve çay bahçeleri var. Birçok kişi buraya çaylı kahvaltı için gelir.

Öğle: Yeşil Cami ve Yeşil Türbe

Bursa'nın doğusundaki Yeşil semtine taksi ya da otobüsle geçin. Yeşil Cami'nin yapımı Çelebi Sultan Mehmed için 1412'de başladı, süslemeleri 1424'te bitti. Yapımı Hacı İvaz Paşa yönetti. Cami adını içerideki yeşil ve mavi çinilerden alır. Bir kitabe, çinileri Tebrizli ustalara atfeder.

Çelebi Mehmed'in türbesi Yeşil Türbe, caminin karşısında yüksekçe bir set üzerindedir. Türbeyi oğlu II. Murad yaptırdı, yapı 1421'de tamamlandı. Dış çinilerin çoğu 1855 depreminden sonra Kütahya çinileriyle değiştirildi. İçerideki çini mihrapta gül, karanfil ve sümbül motifleri görülür. Türbeye kısa bir yokuşla çıkılır.

Öğleden sonra: Cumalıkızık

Cumalıkızık, merkezin yaklaşık 10 km doğusunda, Uludağ'ın eteğindedir. Osmanlı'nın kuruluş döneminde vakıf köyü olarak kuruldu. Köyde 270 korunan yapı var, bunların yaklaşık 180'inde hâlâ oturuluyor. Evler iki ya da üç katlıdır. Ahşap iskeletli üst katlar sokağa doğru çıkma yapar. Köyün içine motorlu araç girmez. Birçok ziyaretçi burada kahvaltı ya da öğle yemeği yapar.

Aynı gün İstanbul'a dönecekseniz son feribot saatini önceden öğrenin. Cumalıkızık'tan merkeze, oradan iskeleye geçmek için yeterli zaman bırakın.